آموزش تنظیمات شبکه مرکز تلفن سیرا (جلسه ۶)

آموزش گام به گام تنظیمات شبکه مرکز تلفن سیرا 

به این جلسه خوش آمدید. در این جلسه، قرار است به بررسی و انجام تنظیمات شبکه مرکز تلفن سیرا بپردازیم. تا این مرحله، نرم‌افزار سیرا را نصب نموده و احراز هویت آن را که فرآیندی بسیار کوتاه بود، به انجام رساندیم. مرکز تلفن نیز که نصب آن تنها با یک کلیک صورت پذیرفت و تقریباً ده دقیقه زمان‌بر بود، فعال گردید.

دسترسی اولیه به مرکز تلفن سیرا

در صورتی که وارد محیط مرکز تلفن شویم، با آدرس IP برابر با ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۶۹ مواجه خواهیم شد. نام کاربری پیش‌فرض، info@sirra.ir و رمز عبور پیش‌فرض نیز ۱۲۳۴۵۶ است. تأکید می‌شود که پس از ورود اولیه، حتماً نسبت به تغییر رمز عبور اقدام نمایید؛ زیرا نام کاربری و پسورد بالاترین سطح دسترسی است و عملاً هر عملیاتی که مد نظر کاربر باشد، با این سطح دسترسی که دارد قابل اجرا است.

فعال‌سازی تنظیمات سرور OPCache برای بهینه‌سازی عملکرد

همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد، پس از اتمام فرآیند نصب، لازم است که در بخش تنظیمات، گزینه «تنظیمات سرور OPCache» فعال گردد تا عملکرد درخواست‌های سمت بک‌اند (Backend) بهبود یابد. این تنظیم، به ویژه بر روی دیسک‌هایی نظیر SAS یا هاردهای معمولی، تأثیر چشمگیری داشته و زمان پاسخ‌دهی (Response Time) را به شدت کاهش می‌دهد.

ضرورت ثابت‌سازی آدرس IP مرکز تلفن سیرا

مسئله‌ای که اکنون با آن مواجه هستیم، پس از قابل استفاده شدن مرکز تلفن و آمادگی برای پیکربندی داخلی‌ها و برنامه‌ریزی‌های آتی (که در جلسه بعد به تفصیل مورد بحث قرار خواهد گرفت)، مربوط به ثابت‌سازی آدرس IP مرکز تلفن شما است.

روش‌های ثابت‌سازی IP: روتر در مقابل سرور

در این خصوص، دو راهکار وجود دارد: یکی آنکه به رابط روتر مراجعه کرده و آدرس IP تخصیص داده شده به این MAC آدرس را به صورت استاتیک تعریف کنیم تا به هیچ وجه تغییر نکند. اما راهکار بهینه‌تر، ثابت‌سازی IP بر روی خود سرور است؛ یعنی خارج از محدوده Pool آدرس‌های IP که برای تخصیص دینامیک در نظر گرفته شده‌اند، یک IP ثابت برای آن در نظر بگیریم. معمولاً در هر شبکه‌ای، یک رنج مشخص برای IP Pool در نظر گرفته می‌شود (مثلاً از ۱ تا ۲۵۴). شخصاً، سرورها یا کلاینت‌هایی که نیاز به آدرس IP ثابت یا دستی دارند را در خارج از این محدوده قرار می‌دهم.

اهمیت IP ثابت برای پایداری مرکز تلفن سیرا

مرکز تلفن سیرا نیز دقیقاً در زمره سرورهایی قرار می‌گیرد که نیازمند IP ثابت است. اگر آدرس IP ثابت نباشد، ممکن است پس از مدتی توسط سرور DHCP تغییر یابد و تمامی تلفن‌هایی که بر روی این آدرس ثبت شده‌اند (Register شده‌اند)، از حالت رجیستر خارج گردند؛ مگر آنکه مرکز تلفن به یک نام دامنه (Domain) متصل شود. در این صورت، نیازی به آدرس IP ثابت نخواهد بود، زیرا تلفن‌ها بر روی دامنه رجیستر می‌شوند و مشکل تا حدودی مرتفع می‌گردد. البته، در حالت تغییر IP نیز باید به شکل دیگری مدیریت صورت پذیرد.

راهکار منطقی: اختصاص IP استاتیک به مرکز تلفن

اما به طور کلی، راهکار منطقی این است که مرکز تلفن سیرا به گونه‌ای باشد که آدرس IP مرکز تلفن ثابت شود؛ یعنی یا خارج از رنج IP Pool باشد یا به آن یک آدرس IP استاتیک اختصاص داده شود.

ورود به محیط خط فرمان و ابزار NMTUI

راحت‌ترین روش برای انجام این کار، ورود به محیط NPI (رابط خط فرمان لینوکس فدورا) و استفاده از پکیج NMTUI برای تنظیمات شبکه مرکز تلفن سیرا و ثابت‌سازی آدرس IP سرور است. لازم به ذکر است که در نسخه‌های آتی، امکان انجام تنظیمات IP در محیط وب سیرا نیز فراهم خواهد شد و نیازی به استفاده از NMTUI نخواهد بود. با این حال، در مواقعی که سرور شما هیچ آدرس IPای دریافت نکند و محیط وب در دسترس نباشد، استفاده از NMTUI تنها راهکار موجود خواهد بود.

استفاده از MobaXterm برای مدیریت SSH و خط فرمان

حال، اجازه دهید با استفاده از NMTUI کار را آغاز کنیم. من از نرم‌افزار MobaXterm کمک می‌گیرم؛ این نرم‌افزار ابزاری بسیار کارآمد است که امکان مدیریت انتقال فایل (FTP) و همچنین اتصال از طریق SSH به محیط خط فرمان لینوکس فدورا را فراهم می‌آورد.

ایجاد ارتباط SSH با مرکز تلفن سیرا

نخست، باید یک ارتباط (Connection) برای مرکز تلفن سیرا ایجاد نمایم. بر روی گزینه “Session” کلیک کرده و یک “SSH Connection” ایجاد می‌کنم. آدرس IP سیرا (که فعلاً ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۶۹ است) را وارد می‌کنم. سپس، مشخص می‌شود که می‌خواهیم از یک کاربر خاص استفاده کنیم؛ بله، کاربر ما root است و پورت پیش‌فرض ۲۲ باشد. با فشردن “OK”، ارتباط ایجاد می‌شود و از من رمز عبور خواسته می‌شود. رمز عبور پیش‌فرض مرکز تلفن سیرا به این شکل است: Sirra.ir (با حرف S بزرگ). پس از وارد کردن، کلید اینتر را می‌فشاریم.

بررسی وضعیت فعلی شبکه با دستورات IP

با این اقدام، وارد محیط خط فرمان فدورا شده‌ایم. در اینجا اطلاعات کلی در مورد سرور نمایش داده می‌شود. اگر دستور ip a s (مخفف ip address show) را اجرا نمایم، تمامی کارت‌های شبکه و آدرس IP فعلی نمایش داده می‌شود؛ یعنی IP با ساب‌نت /۲۴ (که معادل ۲۵۵.۲۵۵.۲۵۵.۰ است) و آدرس برودکست آن نیز مشخص می‌شود. اگر دستور ip r s (مخفف ip route show) را اجرا کنم، تمامی مسیرهای مسیریابی شامل مسیر پیش‌فرض (Default Route) که همان Gateway ما یعنی ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۱ است، و همچنین مسیر متصل (Connected) به شبکه لوکال (همان رنج ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۰) نمایش داده می‌شود.

تغییر آدرس IP با استفاده از NMTUI

حال قصد داریم تنظیمات شبکه را تغییر دهیم و آدرس IP را از ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۶۹ به ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۲۰۰ (به عنوان مثال) تغییر دهیم. در اینجا دستور  NMTUI را وارد می‌کنیم با فشردن اینتر، وارد صفحه آبی رنگ مدیریتی می‌شویم که از طریق آن می‌توان تنظیمات شبکه را انجام داد.

پیکربندی دستی آدرس IP در NMTUI

در بخش “Edit Connection”، یک ارتباط موجود به نام “Wired connection1 ” مشاهده می‌شود. این کارت شبکه که با نام enp0s31f6 مشخص شده است، در حال حاضر غیرفعال است (اگر در برگه‌های قبلی وضعیت فعال بودن آن مشخص شده باشد). این “ Wired connection1” را ویرایش می‌کنیم. در قسمت “IP Version 4 Configuration”، اگر آن را روی حالت “Automatic” قرار دهیم، چیزی نمایش داده نمی‌شود زیرا DHCP آدرس را تخصیص می‌دهد. این تنظیم را بر روی حالت “Manual” قرار می‌دهیم و سپس آدرس IP مد نظر خود را با فشردن “Add” وارد می‌کنیم.

تنظیم IP، ساب‌نت و Gateway جدید

آدرس IP جدید را وارد می‌نماییم: ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۲۰۰. سپس ساب‌نت را باید تعیین کنیم که /۲۴ خواهد بود. Gateway ما برابر است با ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۱ (که در شبکه قبلی نیز به عنوان Gateway ذکر شد). در صورت لزوم برای اتصال به اینترنت، DNS نیز می‌تواند وارد شود. در نهایت “OK” را می‌فشاریم.

فعال‌سازی اتصال خودکار برای پایداری شبکه

یک نکته بسیار مهم: گزینه “Automatically connect” حتماً باید فعال باشد. زیرا اگر این گزینه غیرفعال باشد، پس از ریبوت شدن مرکز تلفن یا ری‌استارت شدن سرویس آن به هر دلیلی، کارت شبکه شما غیرفعال خواهد شد. خوشبختانه این گزینه به صورت پیش‌فرض فعال است. پس از تایید، خارج می‌شویم.

اعمال تنظیمات با ریبوت سرور

یک بار دیگر دستور ip a s را اجرا می‌کنیم. مشاهده خواهید کرد که آدرس IP هنوز تغییر نکرده است. برای اعمال کامل تنظیمات شبکه سیرا ، کل سرور فدورا را با دستور reboot یک‌بار خاموش و روشن می‌کنیم تا سرویس شبکه کاملاً ری‌استارت شده و IP جدید بر روی فدورا تنظیم گردد و وب سرور مرکز تلفن نیز با این IP جدید بارگذاری شود.

اتصال مجدد با IP جدید و حذف ارتباط قبلی

منتظر می‌مانیم تا مرکز تلفن به طور کامل بارگذاری شود (حدود یک تا دو دقیقه). همان‌گونه که در توضیحات پایین صفحه ذکر شده است، اگر ارتباط در حین ریبوت قطع شود، با بالا آمدن مجدد فدورا، ارتباط برقرار خواهد شد.

نکته مهم در این بخش این است که ما IP سرور را تغییر دادیم؛ لذا IP 69 دیگر معتبر نیست و این ارتباط (Connection) فعلی دیگر کارساز نخواهد بود. ما باید این ارتباط را از اینجا حذف کرده و یک ارتباط جدید با IP 192.168.77.200 بسازیم. کاربر root و پسورد Sirra.ir (با S بزرگ) مجدداً وارد می‌شود.

تایید نهایی IP جدید و ورود به مرکز تلفن

اکنون IP ما ۱۹۲.۱۶۸.۷۷.۲۰۰ است و قاعدتاً وب سرور بر روی ۷۷.۶۹ دیگر در دسترس نیست. ما باید IP جدید یعنی ۲۰۰ را وارد کنیم. مرکز تلفن سیرا با IP جدید ۷۷.۲۰۰ بالا آمده است، زیرا ما به صورت دستی (Manual) به آن آدرس دادیم و از DHCP آن را دریافت نکرده است. رمز عبور پیش‌فرض ۱۲۳۴۵۶ است. با وارد کردن آن، وارد محیط می‌شویم.

جمع‌بندی و نکات پایانی

این فرآیند تغییر IP مرکز تلفن سیرا بود که به سادگی می‌توان با استفاده از nmtui انجام داد. امیدواریم در ورژن‌های آتی، تنظیمات شبکه و نوشتن مسیرها (Routing) را در محیط وب سیرا نیز اضافه نماییم. اما nmtui همیشه کاربرد خواهد داشت، زیرا در مواقعی که سرور DHCP در شبکه وجود ندارد، تنظیمات اولیه شبکه حتماً باید از طریق محیط خط فرمان لینوکس انجام پذیرد. این نکته را به خاطر بسپارید و سپس به سراغ بخش‌های بعدی آموزش خواهیم رفت.